Ahmet Nazif’in Yeni Keşfedilen ve Anadolu’yu Anlattığı Sis Seyahatnamesi Hakkında 7 Bilgi

featured
service

Kültür tarihimize bir yenisi eklenen keşifle karşınızdayız. Kayseri Büyükşehir Belediyesi bünyesinde gösterim icra eden Kent dergisi aralık sayısında mühim bir çalışmaya imza attı. Osmanlı devlet adamı, yazar ve tarihçi Ahmet Nazif’in bugüne değin keşfedilmemiş bir seyahatnamesini bulup çıkardı. Nazif Efendi’nin 1908 senesinde Kayseri – Adana içinde yapmış olduğu seyahati anlattığı seyahatname devrin toplumsal ve kültürel özelliklerini öğrenebileceğimiz bir tarihî bir miras. Anadolu’nun cemiyet yaşamını, kültürel özelliklerini, varsıllıkları ve yoksullarını görebileceğiniz yaratı Kent dergisi vasıtasıyla kültür dünyamıza girmiş bulunuyor. Mevzuya enine boyuna bir bakalım.

1. Keşfediliş hikâyesi


Olayın başrollerinde bir sahaf ve Kent dergisi çalışanları yer ediniyor. Ahmet Nazif’in Sis Seyahatnamesi, derginin genel gösterim yönetmeni Dursun Çiçek tarafınca ortaya çıkarıldı. Yazar ve fotoğrafçı olan Çiçek, sahaf Batuhan Yüksel’in hurdacıdan almış olduğu kitaplardan birine rastlıyor. Yüksel’in, söz mevzusu kitabı Çiçek’e göndermesiyle mecmua ekibi de eserin Ahmet Nazif’e ilişkin bulunduğunu tespit ederek günümüz Türkçesine çeviriyor. Kent dergisinin Aralık sayısında okuyucuya sunulan bu emek harcama gösteriyor ki yaratı Ahmet Nazif’in kendi el yazısıyla yazılmış.

2. Dursun Çiçek

Kent dergisinin genel gösterim yönetmeni Dursun Çiçek’e de bir değinmek istedim. Zira kendisi geçtiğimiz yıl bir haberle de gündeme gelmişti: Evinde 30 bin kitap ve derin araştırmalarıyla yaşayan Çiçek 1964 Kırşehir doğumlu. Erciyes Üniversitesi Felsefe ve Din Bölümleri’nde yüksek lisans icra eden yazar Kayseri Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı “Düşünen Kent” ve “Kent” dergilerinin genel gösterim yönetmenliğini yapmayı sürdürüyor.

3. Ahmet Nazif Efendi


Gelelim keşfedilen eserin müellifine. Yazar, hattat, devlet adamı ve tarihçidir Nazif Efendi. 1860 senesinde Kayseri’de, Osmanlı’nın yüzünü Batı’ya doğru çeviredurduğu Tanzimat periyodunun içine doğar. Kayseri’de ilk müzecilik girişimlerinin de öncüsü olan Ahmet Nazif iyi bir eğitim alır. Geçimini devlet memurluğuyla sağlar, hem de usta bir hattattır. Seyahatnamesi keşfedilene değin malum iki eseri Mirat-ı Kayseriyye ve Kayseri Meşahiri’dir. 1908’de Kayseri’den Adana’ya yapmış olduğu yolculuktaki gözlemlerini anlattığı Sis Seyahatnamesi II. Meşrutiyet’in ilanına rastlantı etmesi bakımından da önemlidir.

4. Sis Seyahatnamesi


Yapıt, yirminci yüzyılın başlarında meydana getirilen bir Anadolu yolculuğunu konu alıyor. Anadolu şehirlerinin o dönemdeki coğrafi, toplumsal ve kültürel hayatına dair bilgiler vermesi eseri kıymetli kılan ilk husus. Sis Seyahatnamesi’nin aktardığı kadarıyla o yıl, doğrusu 1908’de Kayseri’de büyük bir kuraklık yaşanmaktadır. Bölge halkıysa duruma isyan etmiş ve yetkililer bir çözüm arama yoluna girişmişlerdir. Derginin aktardıklarıyla devam edersek; “Bunun üstüne Kayseri’den çevre vilayetlere telgraf çekilerek hububat talebinde bulunulmuştur. Adana vilayetine bağlı Sis, doğrusu Kozan kazasından hasatın yeni yapıldığı ve istenildiği kadar hububat temin edilebileceği cevabı alınınca hububatı taşımak suretiyle tedarik edilen develer Saimbeyli kanalıyla Sis’e gönderilmiş ve İdare Meclisi Başkâtibi Ahmet Nazif Efendi de alınacak hububatın ücretini ödemek suretiyle göreve getirilmiştir.”

5. Eserin data verdiği bölgeler


Seyahatname yalnız Kayseri’den aktardıklarıyla kalmıyor: Adana ve Tarsus civarından da mühim bilgiler sunuyor. Bu bölgeler dergide şu şekilde sıralanmış:

Sis: Günümüzde Adana’ya bağlı ilçe olup o dönemde Adana vilayetinin Kozan kazasının merkezi için kullanılan isim
Haçin: Günümüzde Adana’ya bağlı Saimbeyli kazasının 1925’e kadar kullanılan eski adı
Niğde: Kayseri’nin güneyinde yer edinen ve o dönemde Adana vilayetine bağlı bir kaza konumunda olan il
Yavaş Ovası: Erciyes Dağı’nın güneybatısında Niğde-Kayseri içinde yer edinen ova
Beyoğlu Hanı: Niğde ile Pozantı içinde yer edinen bir han
Bozantı Nehri: Çakıt Suyu olarak da malum Adana’nın Pozantı kazasından kaynağını alan Seyhan Nehri’nin kollarından birisi
Ak Köprü: Pozantı Irmağı üstündeki bir köprü, yakınında bulunan Şekerpınarı’ndan dolayı Şekerpınarı Köprüsü de denilen Akköprü’nün; 833 senesinde yapıldığı söylenmektedir.
Ayva Beyi: Pozantı civarlarında bir mevki
Tarsus: Günümüzde Mersin iline bağlı ilçe, o dönemde Adana vilayetine bağlı bir kaza
Gülek Boğazı: İç Anadolu ile Akdeniz Bölgesi’ni birbirine bağlayan sarp bir geçit
Mersin: İl merkezi, o dönemde Adana vilayetine bağlı liva
Adana: Kayseri’nin cenup komşusu olan il, o dönemde vilayet merkezi
Misis: Ceyhan Nehri kenarındaki zamanı şehir
Nalbantoğlu Çiftliği: Kozan’da bir çiftlik. Sahibi Ermeni olup Çukurova’da yaşanmış olan Ermeni olaylarının örgütlendiği yerlerden birisidir.

6. Yazarın eseri kaleme alma sebebi


Ahmet Nazif Efendi, Kayseri için alınacak hububatın ücretini ödemek suretiyle görevlendirildiğinde yola çıkar. Çıkar fakat yolların at otomobiline uygun olmaması onu rotasını değiştirmeye zorunlu eder. Bu değişikliğin peşinden yolda o dönem aranan Hintli bir kanun kaçağını görür ve tanır. Onu yakalayarak kendisine daha yakın olan Tarsus’a götürür, yetkililere teslim eder. Nazif Efendi eserinde belirttiği kadarıyla seyahatnameyi yazma kararını bu vakayla birlikte alır.

7. Kent dergisi aralık sayısı


Bu bulgu ve çalışmayla kültür dünyamıza mühim bir yaratı kazandıran Kent dergisinin seyahatnameyi yayımladığı aralık sayısına buradan ulaşabilirsiniz.

Kaynak

https://listelist.com/ahmet-nazif-sis-seyahatnamesi/

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Bizi Takip Et