Enflasyon raporunda ‘enerji tutarları’ vurgusu

service

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişimleri Raporu’na gore, ekim ayında senelik enflasyon besin ve temel mal dışındaki gruplarda yükseliş kaydederken, bu artışa en belirgin katkı enerji ve tütün ürünlerinden geldi.

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) ekim ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 2,39 arttığını ve senelik enflasyonun yüzde 19,89’a yükseldiğini açıklamasının arkasından TCMB’nin Ekim Ayı Fiyat Gelişimleri Raporu da yayımlandı.

Rapora gore, senelik enflasyon besin ve temel mal dışındaki gruplarda yükseliş kaydederken, bu artışa en belirgin katkı enerji ve tütün ürünlerinden geldi. Bu zamanda petrol, propan, bütan, kömür benzer biçimde enerji tutarları dolar bazında kayda kıymet bir oranda terfi etti. Türk lirasındaki görünümle beraber yurt içi enerji kalemlerinde yüksek fiyat artışları kaydedildi.

Tütün ürünlerindeki fiyat artışının tüketici enflasyonuna tesiri 0,30 puan düzeyinde gerçekleşti. Lokanta ve otel grubu fiyatlarındaki yükseliş eğilimi de hizmet senelik enflasyonunu negatif yönde etkilemeye devam etti.

Temel mal senelik enflasyonu dayanıklı tüketim malları fiyat gelişmelerine bağlı olarak yavaşladı. Besin senelik enflasyonundaki gerilemede ise taze meyve fiyatlarındaki düzeltme hareketinin tesiri hissedildi.

Emtia tutarları ekim ayında enerji, metal ve tarımsal ürünler öncülüğünde negatif bir seyir izlerken, dış fiyat baskıları belirginleşti. Bu gelişmelere ek olarak, artan tedarik sıkıntılarıyla beraber üretici tutarları enerji ve ara malı sektöründe belirgin olmak suretiyle alt gruplar genelinde terfi etti. Bu zamanda B ve C göstergelerinin senelik enflasyonları sınırı olan bir oranda gerilerken, göstergelerin yakın dönem eğilimlerinde ekim ayında da yavaşlama kaydedilmekle beraber yüksek seviyeler korundu.

Söz mevzusu gelişmelerle ekimde önceki aya gore senelik tüketici enflasyonuna katkı; enerjide 0,38 puan, alkol-tütün-altında 0,28 puan ve hizmette 0,02 puan artarken, gıdada 0,22 puan ve temel mal grubunda 0,15 puan azaldı.

“Kira enflasyonundaki yükseliş eğilimi sürdü”

Hizmet tutarları ekimde yüzde 1,04 yükselirken, grup senelik enflasyonu 0,37 puan artarak yüzde 15,43 oldu. Senelik enflasyon ulaştırma ve öteki hizmetlerde geriledi, komünikasyon hizmetlerinde yataya yakın seyretti, kira ve lokanta-otelde ise terfi etti.

Lokanta-otel grubunda senelik enflasyon yüzde 25,23’e yükselerek hizmet enflasyonunu negatif yönde etkilemeyi sürdürdü. Bu grupta besin fiyatlarındaki artışların da etkisiyle yiyecek hizmetleri fiyatlarında ekim ayında da yüzde 2,03 ile yüksek bir artış gözlenirken, konaklama hizmetleri fiyatlarındaki yüzde 5,86’lık yükselişte gerek yurt gerekse otel ücretlerindeki artışlar etkili oldu. Bu gelişmede geçici KDV indirimlerinin sona ermesinin de yansımaları hissedildi. Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilerle kira enflasyonundaki yükseliş eğilimi bu zamanda de sürdü.

Komünikasyon hizmetlerinde koli gönderme ücretlerinde gerçekleşen yüksek aylık artışa karşın öteki kalemlerdeki ılımlı seyir sonucu aylık artış sınırı olan oldu. Ulaştırma hizmetleri tutarları ise şehirlerarası otobüs ücretlerindeki düşüş öncülüğünde geriledi.

Temel mal senelik enflasyonu ekimde 0,92 puan gerileyerek yüzde 18,46 oldu. Bu zamanda senelik enflasyon dayanıklı mal grubunda gerilerken, öteki temel mallarda yatay bir seyir izledi, giyim ve ayakkabı grubunda ise terfi etti. Dayanıklı mal tutarları ekimde yüzde 1,23 arttı. Bu gelişmede beyaz eşya fiyatlarındaki aylık yüzde 5,96’lık artış belirleyici olurken, mobilya ve otomobil kalemlerindeki ılımlı seyir grup aylık enflasyonunu sınırladı. Bu gelişmelerle, dayanıklı mal grubu senelik enflasyonu 1,88 puan azalarak yüzde 20,24’e geriledi.

Giyim ve ayakkabı tutarları ekimde yüzde 7,65 yükselerek mevsimsel averajının altında bir artış gösterirken, grup senelik enflasyonu geçen senenin aynı döneminde salgın hastalık kaynaklı düşük bazın etkisiyle yükseliş kaydetti.

Öteki temel mallar grubunda ise ekimde fiyatlar yüzde 1,50 arttı ve grup senelik enflasyonu yüzde 23,35 ile yataya yakın seyrini korudu.

“Internasyonal enerji fiyatlarındaki gelişmeler, akaryakıt fiyatlarına direkt yansımaya başladı”

Enerji tutarları ekimde yüzde 4,58 artarken, bu zamanda petrol, kömür, propan, bütan, naturel gaz benzer biçimde internasyonal enerji tutarları dolar bazında kuvvetli bir artış kaydetti. Bu gelişmelerle yüzde 8,87 ile akaryakıt, yüzde 11,86 ile tüp gaz ve yüzde 16,1 ile katı yakıt fiyatlarında yüksek aylık artışlar seyredildi.

Akaryakıt ÖTV miktarının sıfırlanmasıyla oynak ölçü sistemi sınırına ulaştı. Böylelikle Türk lirası cinsel internasyonal enerji fiyatlarındaki gelişmeler yurt içi akaryakıt fiyatlarına direkt yansımaya başlarken, halihazırda oynak ölçü sistemi mühim bir enflasyonist baskıyı engellemeye devam etti. Bu gelişmelerle senelik enerji enflasyonu ekimde aylık 2,99 puan yükselerek yüzde 25,76 oldu.

Besin ve alkolsüz içecek tutarları ekimde yüzde 1,92 artarken, grup senelik enflasyonu bundan önceki yıldaki yüksek bazın da etkisiyle 1,38 puan gerileyerek yüzde 27,41 ile yüksek seyrini korudu. Senelik enflasyon işlenmemiş besin grubunda 2,86 puan düşüşle yüzde 29,20’ye, işlenmiş besin grubunda ise 0,08 puan azalışla yüzde 25,71’e geriledi. İşlenmemiş besin enflasyonundaki gerilemede temelde taze meyve-sebze tutarları etkili olurken, mevsimsellikten arındırılmış veriler eylül ayında taze meyve-sebze grubunda gözlenen düzeltmenin taze meyve kaynaklı olarak bu zamanda de sürdüğüne işaret etti.

Ekim ayında, öteki işlenmemiş besin grubunda yükselmeye devam eden bakliyat fiyatlarının yanı sıra süt ve patates fiyatlarındaki artışlar dikkati çekti. Bu gelişmede tarımsal kuraklığa bağlı toplam ürün kaybı, kur gelişimleri ve girdi maliyetleri etkili olmaya devam etti.

İşlenmiş gıdada bu zamanda genele yayılan fiyat artışları görülmekle beraber, internasyonal ve yurt içi buğday fiyatlarındaki negatif seyrin baskı oluşturduğu ekmek ve tahıllar grubundaki yükseliş öne çıktı. Ekim ayında, üretici firmaların sigara fiyatlarında 1 TL fiyat artışına gitmeleri sebebiyle tütün ürünleri tutarları yüzde 6,44 artış kaydetti. Bu gelişmenin tüketici enflasyonuna tesiri ortalama 0,30 puan oldu.

“Tüketici tutarları üstünde üretici tutarları kaynaklı baskılar sürdü”

Yurt içi üretici tutarları ekimde yüzde 5,24 yükselirken, senelik enflasyon 2,35 puan artarak yüzde 46,31 oldu. Endeks genelinde yüksek fiyat artışları gerçekleşti. Bu gelişmede Türk lirasındaki kıymet kaybı, başta enerji olmak suretiyle süregelen emtia fiyat artışları ve arz kısıtları belirleyici olmaya devam etti. Bu zamanda petrol ve ana metal hariç imalat endüstri fiyatlarının eğilimi terfi etti.

Ana endüstri gruplarına gore incelendiğinde, enerji senelik enflasyonundaki artış öne çıktı. Aylık bazda fiyat artışları alt gruplar geneline yayılırken, en belirgin artış ise yüzde 9,33 ile enerji grubunda gerçekleşti.

Enerji grubu tutarları rafine edilmiş petrol ürünleri, gaz imalatı, su ve kömür tutarları öncülüğünde terfi etti. Bir öteki yüksek fiyat artışı gösteren ana gruplardan ara mallarında ise demir-çelik ve ferro alaşımlar ile öteki metaller, tekstil iplik ve elyafları, temel kimyasallar ile plastik ve kağıt ürünleri etkili oldu.

Bu zamanda ana para mallarındaki fiyat artışında metal yapı ürünleri, motorlu kara taşıtları ile bunların parça ve takıları, makineler, bilgisayar ve bilgisayar çevre birimleri öne çıktı.

Dayanıklı tüketim malları tutarları mobilya, ev aletleri ve tüketici elektroniği öncülüğünde yükselirken, dayanıksız tüketim mallarındaki artışta et ürünleri, katı-sıvı yağlar, giyim, tekstil ürünleri, tütün ve fırın ürünleri ile unlu mamuller belirleyici oldu. Bu gelişmelerle, tüketici tutarları üstünde üretici tutarları kaynaklı baskılar sürdü.

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Giriş Yap

Avusturya Forum - Güncel Haberler ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Et