Enrico Fermi Kimdir? Akademik Kariyeri ve Keşifleri

service

Nükleer reaktör; zincirleme çekirdek tepkimesinin başlatılıp devamlı halde sürdürüldüğü aygıtlardır. Çoğu zaman nükleer enerjiyi değişik bir enerji tipine çevirmek için kullanılan reaktörlerin, tarih süresince savaşlarda korkulu amaçlarla kullanıldığı da biliniyor. Peki, nükleer reaktörün mucidi kim merak ediyor musunuz? Gelin şimdi, bu keşfiyle Nobel Fizik Ödülü’ne layık görülen Enrico Fermi’yi yakından tanıyalım.

1901 senesinde Roma’da doğan Enrico Fermi’nin fizik ve matematiğe olan kabiliyeti, gençliğinin ilk yıllarında eline geçen “Elementorum Physicae Mathematicae” adlı bilim kitabıyla ortaya çıktı

Bir Cizvit papazı tarafınca 1840’ta yazılan 900 sayfalık bu kitap, matematikten klasik mekaniğe, gökbilimden optik ve akustiğe kadar pek oldukça mevzu hakkında informasyon içeriyordu.

Kitapla beraber bilime daha da ilgi duymaya süregelen Enrico’nun kabiliyeti, babasının arkadaşı Adolfo Amidei’nin ilgisini çekti. Fermi’yi “Geometri Dahisi” olarak tanımlayan Amidei, artık ona akıl hocalığı yapmayı kendisine bir vazife edindi.

Amidei’nin beklentileri hızla gerçekleşti. Enrico Fermi, üçüncü yılı atlayarak 1918 yılının Temmuz ayında liseden mezun oldu ve aynı yıl, girmesi oldukça zorluk derecesi yüksek Pisa’daki Scuola Normale Superiore’ye birincilikle girdi. Doktorluk derecesini bir tek 20 yaşlarında alan Fermi, aslen bu yıllarda gelecekte ne kadar mühim bir fizikçi olacağının sinyallerini veriyordu.

Bilimsel nitelikli kariyerine devam eden Enrico Fermi, ilk olarak 1926 senesinde Wolfgang Pauli’nin Dışarlama İlkesi’ne karşılık yazdığı “Kusursuz Tek Atomlu Gazın Nicelendirilmesi” adlı yazı ile dikkatleri üstüne çekti. Şimdilerde Fermi – Dirac istatistiği olarak adlandırılan bir istatistiksel formülasyona başvurarak Dışarlama İlkesi’ni ideal gaza uyarlayan Fermi, bu sayede fizik dünyasında yavaş yavaş adının duyulmasını sağlamış oldu.

Bu gelişmeden yalnızca bir yıl sonrasında Roma Üniversitesi’nde Kuramsal Fizik profesörü oldu. Üniversitedeyken ekibiyle beraber fiziğin kuramsal ve ergonomik alanlarına oldukça mühim katkılarda bulunan Fermi, 1928 senesinde Fiziğe Giriş kitabını yayınladı. Böylece fizik öğrencilerine güncel ve okunabilir bir informasyon deposu sunmuş oldu. Bu süreçte halka açık dersler veren ve makaleler yazan meşhur fizikçi, 1928 senesinde aynı üniversitede bilim talebesi olan Laura Capon ile evliliğe ilk adımını attı.

Çalışmalarına bir süre daha İtalya’da devam eden Enrico Fermi, uranyum ötesi elementlerin keşfi ve nötron bombardımanı tekniği yardımıyla 1938 senesinde Nobel Fizik Ödülü’ne layık görüldü

Enrico Fermi

Ödülü almak için ailesiyle beraber İsveç’e giden meşhur fizikçi, tekrar asla İtalya’ya dönmedi. Zira Fermi, 1929 senesinde Mussolini tarafınca İtalyan Kraliyet Akademisi üyesi yapılmıştı ve aynı yıl faşist partiye üye olmuştu. Sadece ileriki zamanlarda Mussolini’nin İtalyan faşizmini Alman nasyonal sosyalizmine yaklaştırmak için 1938 senesinde çıkarttığı ırk yasaları sebebiyle Enrico Fermi faşizme karşı çıkmaya başladı. Bundan dolayı en başta eşi Laura ve yanında çalışan asistanları Yahudilik dinine mensuptu. Bu yüzden Nobel Fizik Ödülü’nü almak için İtalya’dan ayrılma izni alan meşhur bilim insanı, ödülünü aldıktan sonrasında eşi ve iki çocuğuyla beraber ABD’ya göç etti. Burada 5 üniversiteden iş teklifi alan Fermi, Columbia Üniversitesi’nden gelen teklifi kabul ederek nötronlarla ilgili çalışmalarına devam etti.

ABD’daki yeni hayatına alışmaya çalışan Fermi, kısa bir süre sonrasında Almanya’dan gelen bir haberle sarsıldı

Enrico Fermi

1939 yılının başlarında Otto Hahn ve Fritz Strassmann, uranyumu nötron bombardımanına tuttuktan sonrasında baryum elementini tespit ettiler. Bu durum aslen nükleer fisyon olasılığının sinyalini veren bir gelişmeydi. Sadece Fermi, ortalama 3 yıl ilkin fisyon olasılığını reddettiği için bu durumdan bir fazlaca utanmıştı. Gene de iki bilim insanının keşfettiği şeyin önemini ve devasa neticeleri olabileceğini çabucak fark etti.

Bunun üstüne, keşfin askeri alanda kullanılabileceğini tahmin ederek endişesini 18 Mart 1939’da Donanma Departmanı’ndaki bir konferansta dile getirdi. Bunun yanı sıra, başta Albert Einstein ve fizikçi Leo Szilard de dahil olmak suretiyle bilim insanı dostlarıyla beraber ABD başkanı Franklin D. Roosevelt’e hitaben ortak bir mektup yazıldı. Mektupta, Almanya’nın atom bombası geliştirebileceği ve ABD’nin buna hazırlıklı olması gerektiği vurgulandı.

Bunun üstüne ABD birliği 1940 senesinde Columbia Üniversitesi’ne ilk olarak 6 bin dolarlık bir fon tahsis etti. Bu fonun bir çok, Fermi ve arkadaşlarının çalışmalarını doğrulayabileceği reaktörün inşası için kullanıldı

Enrico Fermi

Nüfusun yoğun olduğu bir bölgede operasyonel bir reaktör inşa etmenin riskli bulunduğunu bildiklerinden, çalışmalarını Chicago’nun eteklerinde yer edinen bir bölgede yürütmeye karar verdiler.

Fermi, grafite gömülü kübik bir kafes içinde uranyum ve uranyum oksitten oluşan reaktörün yapımıyla ilgilendi. Bu reaktör, içerideki havanın karbondioksit ile değiştirilebilmesi için 7,62 metrelik küp bir balonun içine yerleştirildi.

Eleştiri an ise 2 Aralık 1942’de geldi. O sabah gözlem her zamanki benzer biçimde devam etti. Denetim çubukları yerinden birer birer çıkarıldı, Geiger sayacından cesaret verici sonuçlar alındı. Öğleden sonrasında ise oradaki tüm bilim adamlarının uzun süredir beklediği haber geldi. Fermi, fizyon zincir reaksiyonu üretmeyi ve denetim etmeyi başarmıştı. Böylece “Atom Çağı” başlamış oldu.

Kendisini fiziğe adayan Enrico Fermi, nötronlarla tetiklenmiş radyoaktiflik mevzusundaki emek harcaması ve trans-uranyum elementlerinin keşfi sebebiyle adını bilim geçmişine yazdırmayı başardı

Enrico Fermi

Bunun yanı sıra 1926’da Matteucci Madalyası, 1942’de Hughes Madalyası, 1946’da Manhattan Projesi’ne katkıları için Başarı Ödülü, 1947 senesinde Franklin Madalyası ve 1953’te Rumford Ödülü aldı. Ek olarak Times Dergisi, Enrico Fermi’yi 20. yüzyılın en mühim 100 insanından biri olarak nitelendirdi.

Nükleer reaktörü her ne kadar bilim için buluş etse de ne yazık ki önünü açmış olduğu bu yol, tarihte oldukça yıkıcı tablolara da niçin oldu.1953 yılına gelindiğinde mide kanserine yakalanan Enrico Fermi, aynı yıl Chicago’daki evinde yaşamını yitirdi.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Çernobil Nükleer Felaketinin Tartışmalı İsmi Viktor Bryukhanov Kimdir?

Kaynak: 1

Kaynak

https://listelist.com/enrico-fermi-kimdir/

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Bizi Takip Et