Merkez Bankası ‘indirime devam’ dedi

service

Şebnem TURHAN

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) kasım ayı toplantısında piyasa beklentilerine paralel faizi 100 baz puan indirdi ve yüzde 15’e çekti. Tarihinde ilk kez PPK sonucu saat 14’te değil 5 dakika gecikmeli olarak açıklandı.  Analistler beklenti 100 baz puanlık indirim olsa da metinde gene ucu açık ifadelere yer verildiği, faiz indirimlerinin sonuna gelindiğine yönelik ne sinyal ne de bildiri verilmediği ve net yönlendirme yapılmadığı için TL’de zayıflığın ve güç kaybının süreceği görüşünde.

5 dakika geciken karar

PPK sonucu için piyasalar nefesini tutmuş beklerken asla rastlanmayan bir şey de yaşandı ve saat 14’te açıklanması beklenen karar sadece saat 14.05’te yayımlandı. Analistler bu gecikmenin bile bir kontakt zafiyeti oluşturduğuna dikkat çekerken Merkez Bankası’nın bir süredir kontakt kazaları yaşadığına da işaret etti.

Karar metninde gelişmiş ülkelerin enflasyonda yükselişin ekim ayı PPK metninden değişik olarak beklenenden uzun sürebileceği değerlendirmesine yer verilirken tıpkı ekim metninde olduğu benzer biçimde gelişmiş ülke merkez bankaları destekleyici parasal duruşlarını sürdürmekte, varlık alım programlarına devam etmiş olduğu yer aldı. Sadece Fed varlık alımlarının azaltılmasına ilişkin tapering sürecinin başlayacağına ilişkin mesajları bulunuyordu.

Metinde gene yurtiçinde tutumsal faaliyetin dış talebin etkisiyle kuvvetli seyrettiği belirtilirken “İhracattaki kuvvetli artış eğilimiyle senenin geri kalanında yıllıklandırılmış cari işlemler dengesindeki iyileşmenin sürmesi beklenmekte, bu eğilimin güçlenerek devam etmesi fiyat istikrarı hedefi için ehemmiyet arz etmektedir” denildi ve gene cari açıktaki düzelmeye ilişkin yönlendirme metinde yer aldı.

Ticari kredilerde pozitif tesir görüldü

Enflasyonda artışa ilişkin ithalat tutarları artışı, arz yönlü unsurlar ve talep gelişmelerinin etkili olduğu kaydedilen metinde para politikası duruşunda meydana getirilen güncellemenin kısaca faiz indirimlerinin ticari krediler üstünde pozitif tesirleri görülmeye başlandığı dile getirildi. Bireysel kredilerle ilgili gelişmelerin takip edilmiş olduğu yer edinen metinde “Kurul, para politikasının etkileyebildiği talep unsurları, çekirdek enflasyon gelişimleri ve arz şoklarının yarattığı etkilerin ayrıştırılmasına yönelik analizleri değerlendirerek siyaset faizinin 100 baz puan indirilerek yüzde 15 olarak belirlenmesine karar vermiştir. Kurul, arz yönlü ve para politikası tesir alanı dışındaki faktörlerin fiyat artışları üstünde oluşturduğu geçici etkilerin 2022 yılının ilk yarısı süresince da tesirini sürdürmesini beklemektedir. Kurul, bu etkilerin ima etmiş olduğu sınırı olan alanın kullanımını aralık ayında tamamlamayı değerlendirecektir” denildi.

Dolar/TL’de yılsonu 11.30-11.50 seviyeleri

En tartışılan bildiri da ekim metninden değişik olarak kasım metnine eklenen bu son iki cümle oldu. Enflasyondaki artışın geçici etkilerinin 2022 yılı ilk yarısı süresince sürebileceğini söyleyen Merkez Bankası, ekim metnine eklediği sınırı olan alanın ise aralıkta kullanımının tamamlamayı değerlendireceğini söylemiş oldu. Bu ifadeler de piyasa tarafınca net bir yönlendirme yapılmadığı yorumlarına yol açtı ve bir çok analist aralık ayında da 100 baz puan indirimin geleceği vurgusunu yapmış oldu. 2022’nin ilk aylarında ise faiz indirim sürecinin sona erip ermeyeceğine ilişkin de bildiri verilmediğini kaydeden analistler TL’deki kıymet kaybının durdurulmasının o kadar da mümkün görülmediğine dikkat çekti. Siyaset faizinin yılı yüzde 14 seviyesinde tamamlamasını bekleyen analistler dolar/TL’de yılsonu için de 11.30-11.50 lira seviyelerinin konuşulmaya başladığına da işaret etti.

Günü Asya piyasalarındaki 10.98 liralık üstün dereceli ile karşılayan dolar/TL karar öncesinde 10.50 liranın altına kadar gerilemişti. Karar sonrası ilkin 10.70 lirayı aşan dolar/TL indirimlerin ucunun açık bulunduğunun piyasa tarafınca değerlendirilmesi sonrasında ise tekrardan terfi etti. Dolar 11,10 seviyesini aşarken, Euro/TL 12,60’ın üstüne çıktı.

 EKONOMİSTLER KARARI NASIL YORUMLADI? 

Piyasa fiyatlaması oldukça kötüleşti

Dünya Gazetesi Yazarı Tuğrul Belli: Piyasa beklentileri 100 baz puanda şekillenmişti hatta hafta başlangıcında şekillenmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın önceki günkü konuşmasıyla birlikte 100 baz puanın üstünde bile beklenti oluşmaya başlamıştı. Her ne kadar 100 baz puan satın alındı benzer biçimde gözükse de kurun geldiği seviyeler hala piyasa oyuncularının bir parça daha iyimser kaldığını gösteriyor. Kurdaki artışın öteki sebebi de açıklanan metinde aralık ayına ilişkin hatta ileriye ilişkin bir faiz indirimi olasılığının da devam ettiğini gösteriyor net şekilde. Bu etkilerin ima etmiş olduğu sınırı olan alanın kullanımın tamamlamayı değerlendirecektir demek en azından aralık ayında da indirim beklenecek. Piyasa fiyatlamasını kötüleştirmiş durumda.

Kaç aydır söylediğimiz benzer biçimde esasında enflasyonla savaşı tamamen bir kenara itmiş vaziyette ve vakası gelişme üstüne odaklıyor. Her ay değişik siyaset ve gerekçeyle faiz indirilmeye çalışıyordu. O gerekçeler ne kadar realistik tartışılırdı fakat bu ay o gerekçeleri bile net olarak göremiyoruz. Enflasyonu artırarak cari açık azaltılabilir mi diye düşündüğümüzde gerçekçi değil. Enflasyonun artması iç faaliyetin hızlanması anlamına geliyor ve kurlardaki kayıplar anlamına geliyor. Bu şekilde ortamda cari açığın dengelenmesi ve buradan gelebilecek döviz baskılarının önlenmesi ve daha ileri vadede kur baskılarının azaltılması olgusu oldukça gerçekçi yaklaşım değil.

Global konjektüre baktığımızda gelişen ülkelerde hem enflasyon var hem de faizleri artırma kararları alıyorlar. Bu şekilde ortamda bizim eksi gerçek faize gidiyor olmamız TL üstündeki baskıların devam edeceği anlamına gelebilir. Enflasyon geçişkenliğinden de anlatmak gerekiyor. 2013’ten beri TL’de zayıflama var sadece artış kurdan oldukça daha ciddi baskı yiyor ve daha önceki geçişkenlikle ilgili emekler bunu karşılayamıyor. Ben kurdan geçiş baskısının ciddi arttığını ve yüzde 20’lerin oldukça üstünde enflasyonla karşı karşıya kalacağımızı düşünüyorum.

TL’de arzu ettiğiniz benzer biçimde vurgunculuk yapın diyor

TOBB ETÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Atılım Murat: Merkez Bankası dün meydana gelen kararla açık şekilde piyasalara TL’de arzu ettiğiniz benzer biçimde vurgunculuk yapabilirsiniz diyor. Fazlaca net bu. Bu karardan ilkin ilkin pas geçebileceğini düşünüyordum hem pas geçip hem manevra alanımız kalmadı dese dolar/TL’de 10’a doğru geri çekilme olurdu. Piyasanın beklentisinin gerçekleşmesi kararın doğru bulunduğunu göstermiyor. TL şu an için spekülasyona açıktır. Aralık toplantısına 1 ay var yapabiliriz de yapmayabiliriz diyor fakat bu vurgunculuk devam edecek piyasa yapabilir beklentisiyle negatif fiyatlamaya devam edecektir. TL’yi oldukça net savunmasız bıraktı, kuru önemsemiyorum mesajı verdi. TL mevzusunda bir endişesinin olmadığını gösteriyor. TL üstünde baskı devam edecek.

Sonucu tutumsal gerekçelerle açıklayamıyoruz

İş Yatırım Araştırma Direktörü Serhat Gürleyen: Alınan karar piyasanın ve İş Yatırım’ın 100 baz puan indirileceği beklentisiyle uyumlu. Karar sonrası piyasa tepkisi Türk lirası ve tahvil piyasası için negatif, borsa ve bilhassa banka hisseleri için pozitif oldu. Açıklanan metinde iki mühim bildiri veriliyor:

(i) Enflasyon üstünde geçici olarak tanımlanan faktörlerin 2022 yılının ilk yarısında da etkili olacağı kabul ediliyor.

(ii) Aralık ayında son bir 100 baz puanlık indirim için kapı açık bırakılıyor. Para Politikası Kurulu’nca alınan faiz indirim kararını tutumsal gerekçelerle açıklayamıyoruz.

Enflasyonun yüzde 20’ye ulaşmış olduğu ve büyümenin yüzde 9’u geçmiş olduğu bir ortamda üç ay içinde 400 baz puan faiz indirilmesi ve ilave 100 baz puan için kapının açık bırakılmasını açıklamak kolay değil. Türk lirasında son üç ayda yaşanmış olan %25’e yakın kıymet kaybı ve Aralık ayında 100 baz puan ilave faiz indirimi sebebiyle 2021 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 20’den yüzde 21’e çekiyoruz. Eylül ayından bu yana döviz kurundaki artışın gecikmeli tesirleri sebebiyle önümüzdeki 12 ayda 6 puan kur geçişkenliği olacağını hesaplıyoruz. Genişleyici parasal ve gelirler politikaları sebebiyle 2022 yıl sonu enflasyon tahminimizi yüzde 16,5’ten yüzde 20’ye yükseltiyoruz.

Tapering süreci riskleri göz ardı edilmiş

Şekerbank Baş Ekonomisti Dr. Gülay Elif Yıldırım: İlk gözüme çarpan nokta olarak belirtmek isterim ki; ekim ayı karar metninde PPK gelişmiş ülkelerin enflasyonu geçici olarak değerlendirdiğine yer vermiş ve varlık alım programlarının devam ettiğini belirtmişti. Kasım karar metninde ise gelişmiş ülkelerin enflasyonun beklenenden daha uzun süreceğini değerlendirdiğine yer verilirken gene varlık alım programlarının süreceği kaydedildi. Kasım ayı ile beraber, ABD Merkez Bankası Fed’in tapering süreci için harekete geçtiğini biliyoruz, minik bir adım ile başlamış olsa da küresel taraf artık enflasyonu daha çok ciddiye almaya başlamışlardır. PPK’nun bu mühim değişikliğe karar fonksiyonunda pek de fazla yer vermediği ve hatta her şekilde gevşek ve destekleyici ortamın devamına inandığına açıkça görülmektedir. Bu çerçevede, bu sürecin gelişmekte olan ülkelere olabilecek tesiri de gözardı edilmiş benzer biçimde duruyor.

Bu ihtimaller içinde riskler PPK metninde görülmüyor. Öte taraftan ben PPK’da üç ayda meydana getirilen 400 baz puanlık indirim tercihinin daha detaylı açıklanmasını beklerdim. Bir süredir finansal istikrar önceliği fiyat istikrarının önüne koyulmuş durumda ve bu sürecin büyük bir üretim politikası değişikliği olduğu da aşikar. PPK’nın bunun etkilerine ilişkin daha net ve açık mesajlar vermesini ve finansal istikrar tercihinin enflasyon üstünde kur ile gelen baskının geçiciliği mevzusunda yönlendirme yapmasını arzu ederdim şundan dolayı bu durum önümüzdeki döneme ilişkin mühim bir belirsizlik deposudur.

 

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Giriş Yap

Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Giriş Yap

Avusturya Forum - Güncel Haberler ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

Bizi Takip Et