Şans Sohbetleri: ‘Far gören tavşan’ sendromu nüksetti

featured
service

Ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, bu hafta Talih Sohbetleri’nde Fed sonrası fiyatlamaları ve beklentileri konuştu. Ağaoğlu, ABD ekonomisindeki durgunluk senaristliği için ‘gözüne far tutulmuş tavşan’ benzetmesi yaparken, Güldağ piyasalardaki ‘ayı formasyonu’ tartışmalarına 1978-82 periyodunu hatırlatarak vurgu yapmış oldu.

İkili, emtia fiyatlarındaki düşüşlere ayrı bir ayraç açarken, Ağaoğlu majör bir düzeltme yorumu için erken bulunduğunu söylemiş oldu. Borsa İstanbul’da aşağı yönlü potansiyeli zayıf gören Ağaoğlu, enflasyonun şirket gelirlerine yansıyacağını kaydederek, Nasdaq’ın hareketine de dikkat çekti.

Güldağ: Merkez Bankası cephesinde bir değişim yok, faiz yüzde 14’te durağan(durgun) kaldı. Bu ara bilhassa emtia fiyatlarında sert hareketler görüyoruz.

Ağaoğlu: Baş aktörü Fed…

Güldağ: Her fırsatta Fed’e yüklenmeyi dikkatsizlik etmiyorsun. Dünya Bankası da bu yıl için dünya ekonomisi yüzde 2.1 büyüyecek diyor. Gelecek yıl ise beklentisi yüzde 1.5.

Ağaoğlu: Baş erkek oyuncu Fed dememin sebebi, uzun devam eden parasız para periyodu ve getirmiş olduğu sıkıntılar. Herhangi bir güvence fonlama maliyeti görece olarak neredeyse bedavaydı. Şimdi iş değişti. Üstelik oldukca süratli değişti. Tedarik zincirlerindeki sıkıntıya, Rusya -Ukrayna savaşı ile enerji ambargoları da eklendi. Bunlar fiyatlardaki dengesizliklerinin altına epey odun attı. Doğal bu süreçte iğneyi kendine batırmayan Fed, faiz artırmaya başladı. Avrupa Merkez Bankası bile artık eksi faizden sıfıra, hatta pozitife geçmeye çalışıyor. Paranın maliyeti artıyor. Teminatları fonlama işi maliyetli hale geldi. Bu maliyet sebebiyle düşen fiyatlar ek güvence ihtiyacını ortaya çıkardı. Onun da pahası üzerine bindi ve birbirini negatif olarak besleyen bir süreç hasıl oldu. Para kazandıkça teminatı azaltabiliyordun, fonlama maliyeti azaltılabiliyordu. Şimdi tersine fiyatlar düşmüş olduğu için güvence artırmanız gerekiyor. O yüzden de fonlayacağınız sayı artıyor. Piyasaların geri çekilmesinde ana sebep bu.

Güldağ: Emtiada fiyatlar blok olarak aşağıya doğru hareketlendi. Bu artık bir trend değişikliğidir diyebiliyor musun?

Ağaoğlu: Majör bir düzeltme demek için erken. Brent petrol 105 dolar civarına geldi. 111,65 seviyesi önemliydi. Bundan sonrasında tehlikeli sonuç düzey 104-104,25 bölgesi. Eğer o düzey görülürse majör bir düzeltmeden bahsederiz. Daha ilkin 95 dolar seviyesine çekilebileceğini söylemiştik. Fakat oraya kadar gitmesi için 104 doların aşağı kırılması lazım. Kırılma ihtimali de arttı.

Güldağ: Merkez ülkelerde resesyonun geleceğine hepimiz iyice inandı anlaşılan. Wall Street Journal da yazdı; son 70 yılda Fed ne süre süratli faiz artırsa ne olursa olsun bir resesyonla karşı karşıya kalmış Amerikan ekonomisi.

Ağaoğlu: Gözüne far tutulmuş tavşan hikayesi şeklinde. Tavşan iyi mi donakalıyorsa Amerikan ekonomisi de faizler yükselmeye başladığında donakalıyor, bekliyor, düzeltiyor. Işık tesirini azaltıyor ya da alışıyor gözleri tavşanın ondan sonrasında yürümeye başlıyor.

Güldağ: Bu dönem kısmen 78 -82 periyodunu hatırlatıyor. 70’lerde hızla yükselen enflasyonun arkasından gelen merkez bankalarının faiz artırımı o dönemde de gündemdeydi. O faiz artırımları gelişmekte olan ülkelerde de borç krizlerine yol açmıştı. Borsalar da 2 yıl ayı piyasasına girmişti. Şimdi de bakıyoruz Nasdaq şeklinde borsalar yüzde 35 kıymet yitirdi.

Ağaoğlu: Hemen hemen ayı piyasası değil. Faizin düşük olması sebebiyle hak etmediği kadar yüksek bir seviyeye çıkmıştı. Şimdi bir kısmını geri veriyor.

Güldağ: Amerikan iktisat basını “ayı piyasasına girdik” diyor.

Ağaoğlu: Enflasyon her halükarda nominal tutarları yukarıda tutmaya destek verecek. Evet, faizler yüksek fakat enflasyon daha yüksek. Fed yıl sonu için 3-3,25 arası bekliyor. Fakat halen ABD enflasyonu yüzde 8’in üstünde. Kısaca nominal şirket karları da enflasyona bağlı olarak artacak. Yüzde 3,5’in üstünde bir enflasyon olduğu takdirde şirket karları bundan pozitif etkilenecektir. 3 ile fonluyorsunuz 5 ile satıyorsunuz diye düşünün. Bu bilançolara yansıdığında, fiyatın oldukca düşmesine izin vermeyecek şekilde yataya döndürebilir işi. Şu anda 30 binleri görmüş olan Nasdaq için konuşalım, 25 binlere kadar düşmesi sorun değil, orada da yataya geçer diye düşünüyorum.

Güldağ: Paritede dolar lehine olan hareket devam edecek şeklinde…

Ağaoğlu: 1,03-1,04 bandı mühim dip olmaya aday şeklinde görünüyor.Bir süre daha çok aşağı gitmez.

Güldağ: O süre dışıradan gelen haberler bizim için kötü değil.

Ağaoğlu: Emtia bloğundaki geri çekilme bizim için avantaj şüphesiz. Doğal üretim maliyetimizi aynı şekilde ihracatta yansıtabiliyorsak. 130 dolar senaryosuna nazaran 100-105 dolar bandına geri çekilen bir petrol ehveni şer. Paritenin düşmesi bizim için birazcık keyifsiz oldu.

Güldağ: Doğru, marjları iyice aşağıya çekiyor. Fakat siparişler kuvvetli ihracat tarafında. Aslolan iyi haber o. Bir de biz kendi yarattığımız sıkıntıları, erittiğimiz rezervlerin yükünü ihracatçının sırtına yüklemeye çalışmasak. Derhal her hafta güvencemiz dediğimiz, bel bağladığımız ihracatçıyı sıkıntıya sokan, enerjisini alan bir düzenlemeye gidiyoruz. Bir yanlış hesap var fakat…

Ağaoğlu: Doğal ki düzenlemeler yapılır fakat oldukca süratli dolayısıyla da hatalı yapıyoruz.

Güldağ: O süre da çalışır diye düşündüğümüz sistemler çalışmıyor. Her neyse bugün ihracatçılar TİM’de Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu ile bir araya gelecek. İnşallah problemler aklı selim şekilde ele alınır ve çözümlenir.

KKM iyi bir seçenek, borsada yukarı yönlü potansiyel daha yüksek

Güldağ: Yazarımız Serhat hareket alanı yok Gürleyen, “Fed sonrası yükseliş boğa tuzağı çıktı” diyordu. Türkiye hisseleri için ne dersin?

Ağaoğlu: Bizim piyasamız açısından yatay düşüş ihtimali azca. Herhangi aniden bakmış olduğunuzda o piyasanın aşağı yönlü hareketinin potansiyeli ile yukarı yönlü hareketinin potansiyeli nedir diye bakarsınız, – ki ona nazaran pozisyon alırsınız, aşağı yönlü potansiyeli yüksekse elinizdeki malı satarsınız. Hatta bir ihtimal açığa satarsınız. Tersine yukarı yönlü potansiyeli yüksekse gider mal alırsınız yada vadeli kontratlardan uzun pozisyon alırsınız. Şu anda baktığımızda Türkiye’nin aşağı yönlü potansiyeli görece olarak azca. Yukarı daha çok.

Güldağ: Niçin?

Ağaoğlu: Enflasyon cayır cayır. Şirket gelirlerine yansıyacak.

Güldağ: O süre?

Ağaoğlu: Doğal bu gidip çatır çatır derhal hisse senedi alın anlamında değil. Dışarıda halen mühim düzeltmenin içindeyiz. Birazcık daha devam edecek. Nasdaq’da 25 bin birazcık iddialı bir sayı fakat S&P’de 3 bin 500 görülecektir diye düşünüyorum. Sonrasında bu düzeltmenin de düzeltmesi gelecektir. “Yeterince sattık. En tepeye nazaran yüzde 45 düştü” diye söylenmeye başlamış olacak birileri. Ek olarak yüksek enflasyon şirket gelirlerini artacak, o da Fed’in faiz artışını karşılar diye düşünülecek. “Bu durumda firmalar kara bile geçer” şeklinde bir ekip söylemler gelişeceği için tekrardan bir toparlanma gelir.

Güldağ: Türkiye’de yatırımcının seçenekleri nedir sana nazaran?

Ağaoğlu: Şu anda elinde Türk Lirası bulunanların gidebileceği iki yerden biri gayrimenkul kıymeti borsa. Büyük olan rakamlar gayrimenkule gittiler, ufak olanlar borsaya. Her iki tarafı da birazcık patlattılar. Gayrimenkulün düzeltme yapması birazcık süre alıyor. Nominal fiyatlarda düşüş oldukca beklemem fakat gerçek de beklerim. O yüzden konutta yeni alım için bence oldukca uygun bir ortam yok. Kredi imkanları da daraldığı için gayrimenkul tarafının işi birazcık zor. Borsa tarafında birazcık daha pozitifim. Enflasyon tarafınca belirleneceğini düşünüyorum. Kur Korumalı Mevduat iyi bir alternatif şu anda.

Altında fazla bir hareket alanı yok

Güldağ: Altın fiyatı yurt içinde yükselmeye devam ediyor…

Ağaoğlu: Altın-TL hareketi kurdaki hareketten kaynaklanıyor. Dünyada fazla bir hareket alanı yok. Yukarıda 1865- 1870 seviyesi ve arkasından 1935 aşılmadan majör bir hareket beklemiyorum. Şimdi 1828’lerde. Aşağı riski daha çok şeklinde görünüyor. Fed’in faiz artışları gelmeye devam edeceği düşüncesiyle kolay kolay yukarı çıkacakmış şeklinde görünmüyor. Altın/TL hareketi ise tamamen kurdaki hareketten kaynaklanıyor.

Kaynak

https://www.dunya.com/iktisat/sans-sohbetleri-far-goren-tavsan-sendromu-nuksetti-haberi-661892

0
mutlu
Mutlu
0
_zg_n
Üzgün
0
sinirli
Sinirli
0
_a_rm_
Şaşırmış
0
vir_sl_
Virüslü
Uygulamayı Yükle

Uygulamamızı yükleyerek içeriklerimize daha hızlı ve kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Bizi Takip Et